Berlijn. Een wereldstad met 3,5 millioen inwoners, waaruit er 18 procent werkloos zijn. Een draaikolk van gebeurtenissen die zelfs de perversste dwaas niet zou kunnen bedenken mochten die niet waar zijn. De hoofdstad van de holebi´s, al sinds de jaren twintig. Een melting pot van culturen. Wij ertussen  met drie kinderen in een vreemde woning met meubels van de jaren vijftig, wellicht opgeraapt op één van de rommelmarken deze stad rijk is, met een schilderij van Lenin aan de muur. Retro? Geen idee…

Retro is hier precies in trek. Van onze woning in Wedding, een levendige gemeente met een turkse stempel ten noord-westen van het centrum, kom je tot aan de U-bahn drie straten verder ongeveer vijf rommelwinkels voorbij. Allemaal spullen waar je je van afvraagt waarom ze al lang niet in warmte omgezet werden in verbrandingsovens. In het centrum zelf kom je er ook tegen, maar daar noemen ze “retro” of “vintage”.

Of Lenin in de gang, en het boek van Lenin in de living nu “retro” of “recycleerbaar” is, dat weet ik niet. Wat ik wel weet is dat na de lange jaren van het communisme en alle terreur dat het met zich meebracht deze stad wel een pauze verdient van dergelijke geschifte personages. Want onze tot nu toe driedaagse kennismaking met de geschiedenis van Berlijn van de 20ste eeuw is niet voor watjes.

Niet ver van de beroemde symbolische Brandenburger Tor is op een reuze oppervlakte in het hart van de stad een betonnen bos ontstaan. Allemaal grijze blokken, allemaal even breed en even lang, alleen de hoogte verschilt. Eerst lijkt het een beetje simplistisch opgezet, totdat je tussen de blokken heen treedt en je in een mum van tijd in een claustrophobisch doolhof bevindt van hoge zuilen met smallen doorgangen waar je niets of niemand meer terug vindt. Erg symbolisch. Kinderen vinden het doorgaans prachtig om er door te lopen, ik werd er misselijk van. De symboliek van het Joodse noodlot lag er dik, maar toch niet overdreven, op. Pure gruwel.

De architecten kregen in Berlijn in de jaren 90 een blanko kaart. Wat een uitdaging! En wat een pracht ervan ontstaan is – de Potsdammer platz of de nieuwe regeringsgebouwen aan de Spree vol glas en onverwachten hoeken, of de totaal geschifte winkelpassages aan de Friedrichtstrasse. 

Maar dan spring je op de double-decker 200 en laat je je langs al het historische erfgoed, nog geen twee kilometers verder naar de overkant van de rivier brengen en daar, op nog geen drie honderd meter van de Berlijnse katedrale, sta je voor het lelijkste der paneelgebouwen, regelrecht terug in het Oost-blok. Ook goede morgen….

De muur staat er al lang niet meer, maar op vele plaatsen is het even duidelijk aan welke kant men zich bevindt. Toch blijft het fascineren. Wat dachten de mensen aan de beide, toen nog ongescheide kanten van de stad toen ze op 13 augustus 1961 ´s ochtends overal soldaten in de weer zagen een muur te bouwen, middel door straten, soms midden door huizen. Dat kunnen die toch niet menen zou een menige ongelovige Thomas hebben gedacht, niet eens in overweging nemend dat hij binnen een paar dagen niet meer naar zijn werk in het Westen, of nog erger, naar zijn eigen familie zou kunnen gaan.

Toen bleek dat één muur niet genoeg was en mensen wierpen zich uit vensters om over de muur te geraken, begon de DDR regime de muur alsmaar te versterken. Eerst gingen alle vensters die uitzicht gaven over de muur dichtgemetseld worden en mensen geevacueerd. Dan gingen ze de gebouwen slopen, en zelfs een kerk, om een beter inzicht te hebben van wat er in het muurgebied gebeurt. Dan kwam er nog een binnenste muur en ertussen waakhonden, waaktorens en automatische schietgeweren. En toch bleven mensen hun levens riskeren om over die muur te geraken. Met tunnels graven, mensen smokkelen in luidsprekers of surfplanken, kinderen in winkeltassen. Dikwijls lukte het, dikwijls niet, zoals weergegeven door het Haus am Checkpoint Charlie, een beroemde oversteekplaats naar de Amerikanische sector, of in het Documentatie centrum aan Bernauerstrasse waar een stuk muur met de verschillende zones plus een waaktoren bewaard gebleven is.

Frappant is dat er vandaag de dag maar weinig van de lugubere sfeer van de oorlog en de naoorlogse geschiedenis in de lucht is blijven hangen. In tegendeel. Het bruist hier met mensen, eerder jong dan oud, en eerder alternatief dan in grijze pakken. Zodra de zon doorkomt schieten er terrasjes als paddestoelen uit de grond. Tussen bellenblazers zigzagen fietsers, in de lucht schitteren fragmenten van saxofoonmelodieën die naar hier overgewaaid zijn van de oevers waar de rederijen het druk hebben om toeristen de nieuwe glamoureuze gebouwen van de rijkskanzler langs de waterkant te laten zien. Een echte leuke stad. Desondanks alle vooroordelen.

Veel foto´s zijn hier te vinden.

Mevrouw Eckardt had ons al vorig jaar aangeschreven. Of we met Pasen naar zuid Duitsland wilden komen om de buurt van de Bodenzee te verkennen. Het zou onze eerste simultane huisruil zijn – en het verliep perfekt!

Op woensdag avond zijn we in Praag vertrokken richting Ravensburg, ein klein pareltje van een stad ongeveer 20 km van de Bodenzee. Op het internet leek het een gezellig plaatsje te zijn en de werkelijkhed overtrof die beschrijving honderd keer. We waren al laat bij het vertrek en ik voelde me een beetje schuldig dat we pas tegen half twee ´s ochtends bij deze voor ons wildvreemde mensen zouden aankloppen. Dus ik stuurde een sms onderweg om te zeggen dat ze op ons niet hoefden te wachten als ze maar lieten weten waar we de sleutels vinden. De sleutels zullen op de deur zitten, luidde het antwoord.

En inderdaad – midden in de nacht, pal op de straatkant stak er in deze rustige buitenwijk een bos sleutels op de deur. Het was een raar gevoel om in een vreemd huis in het midden van de nacht binnen te komen, wetend dat de bewoners slapen, en niet wetend wat we moesten doen of waar we het licht moesten aandoen. Maar de verwarring duurde alleen eventjes. Roberta had ons horen binnenkomen en kwam ons tegenmoet. Alles war in Ordnung, lachte ze ons toe en liet ons onze vertrekken zien.

Een keurig huisje, gezellig ingericht, met een nagemaakte rustieke kachel in de living en veel meubels die we oftewel van de IKEA catalogus kenden of zelf thuis hadden staan. We hebben rap onze spullen in de voor ons klaargemaakte kamers neergelegd en gingen ons eerste nachtje huisruil tegemoet.

´s Ochtends stonden de drie dochters van mevrouw Eckardt al klaar om naar Praag te vertrekken. Op tafel lag een map met allerlei weetjes over het huis en de omgeving, een heleboel kaarten om uitstappen te plannen, en een paaspakje voor de kinderen. Maar waar waren die verdwenen? Je kunt het al raden – ze hadden verborgen schatten  gevonden in een van de meisjes kamers – verschillende dozen met PlayMobile speelsetjes. Voor hun kon de vakantie niet meer stuk – ze gingen een kasteel bouwen, princessen en prinsen op paarden laten rijden en bloemmetjes in de tuin zaaien.

We hebben nog even met onze gastvrouw gepraat en hebben ze uitgewaaid voor hun trip naar Praag waar ons huis paraat stond om ze te verwelkommen.

We hebben ons enorm lekker gevoeld in huize Eckardt. Zalig dat de frigo vol stond met beleg en melk, dat koffie aanwezig was en de voorraadschappen aangevuld, net zoals bij ons thuis. Het huis straalde gezelligheid en rust uit, en in de eerste uren voelden we zelfs geen nood om het te verlaten om de omgeving te verkennen.

Maar de omgeving was het verkennen zeer waard. Op een kwartier met de bus (met een ongeloflijk vriendelijke en behulpzame bestuurder – maar kom, iedereen in zuid Duitsland met wie we te maken hadden was ongehoord vriendelijk, waarom kan dat niet elders ook?!) waren we in de auto-vrije zone van de binnenstad met haar middeleeuwse gebouwen, hoge torens, een riviertje (of noem het gerust een beek), dat zowel het oude traditionele met het nieuwe smaakvol wist te combineren.

Voor de kinderen kon de pret niet op. Na een korte wandeling door de stad waren ze uitgehongerd en onderkoeld – de temperatuur zakte in vergelijking met de dag daarvoor in Praag met een goede tien graden. We zijn een taart en koffie gaan eten in een achterzaaltje van een plaatselijke bakkerij en nadien mochten ze een paar uurtjes gaan spelen in de grote speelruimte op de eerste verdieping. Ze hadden ons niet meer nodig voor de rest van de dag, dus zijn we lekker onder ons met onze kleine poes een wandeling gaan maken.

Het was Pasen en op paaszaterdag was er veel te doen in de stad – konijntjes oren knutselen, konijntjes strelen, reuzeeieren schilderen, met een treintje rijden…. Plus zaterdagmarkt en muziek op het plein. Het zworm er met mensen en het weer was aangenaam warmer geworden.

We waren betoverd door de manier van leven in deze streek. Het kleine winkeltje in onze wijk verkocht praktisch geen drank in plastic flessen, alles was in glas, en men had een grote selectie van appelsap van plaatselijke origine, de appelboeren waren ook aanwezig in de affiches langs wegen en in kraampjes op dorpspleintjes. Ik vroeg Luc om eens bij zo´n kraampje te stoppen dat we onze voorraad vitamines kunnen aanvullen. Maar de dagen waren zo vol dat dat uitgebleven is.

Pas toen we al in het donker richting huiswaart keerden van een uitstap maakte Luc een scherpe ommekeer met de auto. Gij wou toch appellen, zei ie. Ik dacht dat hij zwanste. Maar neen: in het midden van het dorpsplein langs de hoofweg stond een klein kraampje, fel verlicht. Daarin zakken met appellen, een kastje en een affiche 2 euro. Het kastje was niet gestolen, het geld zat er in. De appellen waren ook niet gepikt en het kraampje evenmin. We stonden perplex. Voor de zoveelste keer dachten we dat er hier mensen van een andere planeet leven.

Zowat 250 km van Praag richting Wenen komt men precies in een stukje Méditerannée… Zachtgolvend landschap volgroeid met wijngaarden onder de gloeinde zon – dat is Zuid-Moravië.

Ons pension Usedlost pod vinohrady (letterlijk een Hoeve onder de wijngaarden) maakt dit jaar haar eerste seizoen mee, ook al zou je denken dat het er al eeuwen moet staan, zo mooi is het geintegreerd in de heuvels van het dorp  Hlohovec. De oude kachel in de eetzaal en de barocco-stilj houten meubels brengen jou onmiddelijk in een heuse vacantiesfeer.  

Het is hier zowat dertig graden of zelfs meer overdag, maar een matig windje dat hier en der tussen de wijngaarden blaast maakt het best dragelijk.

Zoals het hoort in elk moravisch dorpje zijn er hier talrijke wijnkeldertjes te bespeuren. Dat is nu echt iets typisch voor deze streek, bijna elke familie heeft hier haar eigen wijngaard en ze maken wijn voor eigen consumptie, en soms voor anderen, zoals wij, die daar graag van meepikken. De wijnkeldertjes dienen voor de stockage en voor een stijlvolle degustatie.

Het leven is hier zo anders dan in de steden. Vandaag nog: eerst folklore musiek van de dorpsluidsprekers, gevolgd door een officiele mededeling. “Aandacht, aandacht. Mijnheer Prošek zal morgen vanaf 7 tot 10 uur ´s morgens verse eieren verkopen bij het gemeentehuis. De prijs is 70 Kč per verpakking. Einde mededeling.” Prachtig in de 21ste eeuw. Voor kenners is het net stukje uitgeknipt van de beroemde Tsjechische “dorpsfilm” Vesničko má středisková.

  Nauwelijks zijn we toegekomen of Louisa kreeg een verhoging. Niets dramatisch, rond 37,4, maar toch genoeg om niet echt mee een uitstap te kunnen maken. Gelukkig is er hier een prachtig zwembadje met een tegenstroom. En buiten op terras een barbecue met een uitzicht over het dorpje heen.